Günlük yaşantımızda gerek yaşam koşulları, gerekse kazanımlarımız doğrultusunda çoğu zaman masa başında saatlerimizi harcıyoruz. Her ne kadar oturmak ve dinlenmek verimli olarak süregelen bir alışkanlık olsa da aslında birçok açıdan kusur ihtiva etmektedir. Ofis çalışanlarında bel ağrıları ve boyun problemleri de bu deneyimler neticesinde şekillenir.

Birçok açıdan kusurlu bu deneyim aslında çok temel düzenlemeler ile şekillenebilecek formdadır. Zira olayın mekanik kökeni ve problemin teşhisi oldukça nettir. Genelde bu tarz problemlerde deformasyon eğrisi başlamadan koruyucu bir yaklaşım edinilirse sonuç verimli olacak ve kişiyi maddi / manevi rahatlığa kavuşturacaktır.

Ofis çalışanlarda bel ağrısı neden olur?

Biz çoğu zaman bir iş ile uğraşırken görsel feedback’in çoğu zaman otoriter tavrı nedeniyle sorunlara sebebiyet verdiğini biliyoruz. Birçok basamakta görsel feedback, geri kalan parametrelerin çoğunun atlanmasına vesile olur. Hali hazırda odaklanılan esas hadise, patern kavramını ortadan kaldırır.

Günümüzde ofis çalışanlarında bel ağrısı için tasarlanmış yastıklar her ne kadar konforlu olmayı vadetse de sonuçta her eksternal (dış kaynaklı) destek, bir pasifizasyonu da doğuracaktır. Bu bağlamda kullanılan materyal anatomik duruşu desteklese de, daha büyük bir soruna gebe olabilir.

Çünkü dış kaynaklı ortezlemeler veya destekler sorunun mekanik kaynağı olan kas kitlesindeki deaktivasyon (kullanmama) trendini destekler niteliktedir. Birçok ofis çalışanında bel ağrısı bu gibi bir kökenle bütünleşir.

Ofis çalışanlarında bel ağrısı olarak nitelendirilen temel problemler genelde kalça ve lumbal (bel) kökenli olup, sağlık sorunlarının en başında gelenlerindendir. NHS’e göre bu ve türevi rahatsızlıklar için sadece İngiltere’de 30 milyar sterlin tutarında bir yıllık harcama söz konusudur. Yine aynı şekilde işgücünde kayıbın yegane kaynağı da bel ve boyu ağrıları olarak nitelendirilebilir.

Ofis çalışanları nasıl oturmalı?

Ofis çalışanlarında genellikle kas kitlesini kullanmadan mekanik basamaklar ile oturmak yaygın bir tavırdır. Kişi doğal bel çukurunu ve kalçanın pozisyonlanmasıyla oluşacak doğru parametreleri gözlemez. Bu da beraberinde sadece mekanik destekle kabullenilen bir duruşu mümkün kılar.

Ancak insan da bipedal (iki ayak üstünde duran) tüm canlılar gibi kassal bileşenlerinden faydalanarak bir duruş ortaya koymalıdır. Bu pozisyonlama ilk etapta oldukça güç gibi görünse de doğal pratiklerle desteklenebilir ve öğrenilebilir bir konumdadır.

Bkz: Nöroplastisite nedir?

Kişi kalçanın arkasında yer alan iki kemik çıkıntısını tam temaslı şekilde kurgulayarak oturmalıdır. Aynı zamanda sırt da mekanik olarak yerçekiminin dezavantajlı tavrından sakınmak ve kassal aktivasyonu korumak için olabildiğince koltukla temas halinde olmalıdır.

Ofis çalışanlarında bel ağrısı kadar sık görülen bir diğer hadise ise boyun problemleridir. Bu çoğu zaman belin korunmadığı, aksine tekrarlı biçimde hatalı harekete indirgendiği düzlemlerde olmakla beraber, postürün yegane unsuru görsel imaj ile de doğrudan alakalıdır.

Görsel olarak başın pozisyonlanması zincirleme bir tavırla boyun ve omurganın da şekillenmesini sağlar. Bu yüzden yine ofis çalışanlarına yönelik yapılan en büyük hatalardan biri kullanılan enstrümanın boyun fleksiyonu (bükülmesi) yönündeki davetkar tavrıdır. Ancak bu baştan sona hatalı bir yaklaşım olmakla beraber oturma sırasında şu ana kadar bahsettiğimiz tüm normları yıkmaktadır.

Ofis çalışanlarında masa dizaynı

Kullanılan enstrümanlar ile saatlerinizi geçireceğinizi düşünürsek sadece kendiniz özelinde değişimler yeterli olmaz. Aksine masa dizaynının yarattığı görsel imaj ile uygulamaya çalıştığınız tüm paternler yerle bir olur.

Bu aşamada kişinin görsel imajını vertikal (dik) kurgulaması gerekir. Görsel olarak başın öne hareketliliğini gerektiren tüm materyaller başın dikleşmesini ve doğru duruşu uyarmasını sağlayacak şekilde pozisyonlanmalıdır.

İnternet üzerinde fenomen haline gelen ve artık herkes tarafından bilinen görsel, popüler trendin her ne kadar tersinde seyretse de doğru normları içermektedir.

Bilgisayarınız alçakta kalıyor ve doğru duruşu desteklemiyorsa altına koyacağınız yüksektiler ile veya yatay bileşende açılandırarak dikliği uyarmalıdır.

Gözden kaçırma  Masabaşı çalışanlar ve problemleri (Beyaz yakalıları anlamak)

Yine aynı şekilde oturduğunuz düzlemde ayaklarınız yerle temas halinde olmalı ve kalçada herhangi bir asimetri yaratmamalıdır. Burada kalçanın seçiçi olarak dominant tarafa yükleneceğini veya yapılan işin masanın asimetrik düzlemde nerede pozisyonlandığının algısal farkındalığını oturtarak hedef bölgeye yönelik bir gövde rotasyonu ile yine asimetrik bir yüklenmeye gebe olacağını öngörebilmek gerekir.

Bu açıdan bakıldığında bir diğer hadise olarak kullanılacak enstrümanların doğru düzlemde ve tam görsel imajınızın karşısında olması büyük bir önem arz eder.

Diş hekimlerinde bel ve boyun ağrısı

Diş hekimlerinin mesleki olarak bilinen en temel hastalığı bel ve boyun üzerine kurgulanılan ağrı paternleridir. Çünkü diş hekimleri asli kusurlu iki hareketi saatler boyunca deneyimler.

Öne eğilme ve dönme. Bu asimetrik deneyim ve özellikle dönme pratiği dominant elin yönüne göre tayin edilir. Bu yüzden genelde ağrılar iki tarafta kuvvetli olsa da tek tarafın dominant şekilde daha sancılı olduğu gözlemlenebilir.

Ofis çalışanlarında bel ağrısı denildiğinde ilk akla gelen meslek grubu olan diş hekimleri oturma eylemiyle gerçekleştirdikleri deneyimde ise aslında göreceli rahatlamayı sağlasalar da dönme bileşeni her halükarda kaçınılmaz son gibi gözüküyor.

Ancak bunu da pek tabi engellemenin çeşitli yolları var. Bunlardan birazdan bahsedeceğiz. Diş hekimlerine özel bir başlık açmamızın nedeni ise diğer branş çalışanlarına oranla daha kusurlu bir deneyimle yüzleşmek zorunda kalmalarındandır.

Yük taşıyanlarda bel ağrısı

Günümüzde lojistik devasa finansal kaynağı olan başlı başına bir sektör. Her ne kadar yüksek ağırlıklı materyaller bir aracı ile taşınsa da çoğunlukla insan gücü ön planda tutuluyor.

Ağır kaldıranlarda bel ağrısı şikayeti genelde uzun bir sürecin yansıması şeklinde işlenir. Çünkü ağır kaldırma sırasında iki temel parametre hiç göz önünde bulundurulmaz.

Bunlardan ilki ağırlık kaldırma deneyiminin sürekli tekrarıdır. Burada taşınacak materyal her ne kadar hafif olarak yorumlansa da biyomekaniksel yüklenmesi üst düzeydedir. Bunun yanı sıra çoklu tekrarlarda kassal bileşendeki destek periyodu büyük ölçüde azalır. Bir kas ilk tekrarda yüzde 70 bandında ve üzerinde aktive olabilirken daha uzun tekrar süreçlerinde bu aktivasyon düzeyi yerini yorgunluk ve inkontraktibilite (kasılamama) bırakır. Bu da başlı başına bir handikap olarak görülebilir.

İkinci bir unsur ise ağırlık kaldırma sırasında doğru kassal desteğe erişilememesidir. Bu genel hatlarıyla doğru dizilimsel mekanizmanın öngörülemeyip mekanik platformdan destek alınmasıdır. Yük kaldıranlar genelde dizin pozisyonunu önemsemeden bir pratik belirler ancak bu başlı başına bir kusurdur.

Çünkü menteşe tip denilen bir formasyona sahip diz eklemi yoğun biçimde regülatör görevi üstlenir. Bu iki düzlemli hareketi aslında kalça ve bel pozisyonlanmasını sağlamak amacıyla gerçekleştirir.

Dolayısıyla ağır bir obje kaldırma sırasında doğrudan belden destek almak yerine dizler bükülerek diz ve kalça grubu kaslardan destek alınması hedeflenir.

Ofis çalışanlarında bel ağrısı için pratik öneriler

Ofis çalışanlarında bel ağrısı statik yüklenmenin bir yanıtıdır. Sürekli yüklenme her zaman ve her fiziki kuramda tehlikeli olarak görülür. Bunun haklılık payı da var.

O yüzden statik yüklenmenin dezavantajlarını azaltmak veya sıfıra indirgemek adına yapılacak en güzel yöntem statik tavırdan kurtulmaktır. Bunun için oturur pozisyondan ayağa kalkmak ve baskıyla dolaşımsal olarak sıkıntılı bir arz talep eğrisi oluşturmuş kasların aktivasyonu sağlanabilir. Bu ilk etapta tepkisel bir cevap oluşturabilir.

Her 25-30 dakikalık oturma eğrilerinden sonra muhakkak 5 dakikalık değişken hızlarda yürüyüşü deneyimlememiz gerekmektedir. Bu değişken hız parametreleri sürecin olmazsa olmazıdır. Çünkü statik yüklenmenin etkisiyle koruyucu ve kısalmış bir pozisyon algoritmasını geliştiren kaslarımız hız parametrelerine uyum gösterebilmek adına hız eşleniğinde çeşitli uzunlukları deneyimler ve bu bölgesel bir rahatlama sağlar.