Elektriksel kas uyarımı son ayların en popüler gündem konularından biri olabilir. Efor gerektirmeyen yapısı, kuvvetli kasılmanın gözlemlenebilmesi ve izolasyonu şüphesiz insanların özen gösterdiği konuların başında gelmektedir. Ancak tüm bu inanışlar geçerliliğini korurken, bilakis her geçen gün güçlendirirken elektriksel kas uyarımı konusunda bu kadar iyimser düşünmek mümkün mü? Birçok amatör düzey sporcunun ideallerini süsleyen kariyere sahip sporcuların kullandığı bu elektriksel kas uyarımı, neyi hedefliyor, ne vadediyor? Sanıldığı gibi güçlü kaslar, bölgesel yağ yakımı ve fonksiyonellik adına mı kullanılıyor? İşte bu yazımızda siz değerli okuyucularımızla bunlara yanıt arayacağız.

Elektriksel kas uyarımı kas kuvvetlendirmeye yarıyor mu?

Elektriksel kas uyarımı ile kas kuvvetlendirme mantığı, 1970’li yıllarda Rus bilim adamlarının yaptığı çalışmalara dayanmaktadır. Özellikle recovery (toparlanma) sürecinde ve yoğun antrenmanın verdiği dezavantajları minimalize etme konusunda kanıtsal çalışmaları olan NMES, Ruslar tarafından “kas kuvvetlendirme amacıyla” modalize edildiği. Bugün fizik tedavi alanında kullanılan “Russian akımı” elektriksel uyarımlarla bireye dış yoldan kas kuvvetlendirmeyi vadediyor. Aslında yapısı itibariyle kasın uyarılabilir eşiğinde gönderdiği peak uyarılarla kasılmayı sağlaması ve bunu kasın gerekli dinlenme periyoduna sadık şekilde yapması ilk etapta çözüm olarak adledilebilir.

Ancak şunu unutmamak gerekir. Bugün fizik tedavi modaliteleri arasında kullanılan bu elektriksel kas uyarımı teknikleri, “disuse atrophy” olarak bilinen kullanmama atrofisi hususunda ciddi biçimde kullanılmaktadır. Bu kullanmamanın getirdiği dezavantajları çözüme kavuşturmak anlamına gelmektedir. Peki tüm bunlar göz önünde bulundurursak dünyaca ünlü sporcular niye NMES ile bu kadar yakından ilişkili?

Dünyaca ünlü sporcular niye elektriksel kas uyarımı tekniklerini kullanıyor?

Bu tekniklerin bütününün bilimsel adı neuromusculer electrical stimulation (NMES)’dir. Uygun derecelendirme ve parametrelerinde değişimler ile kas üzerine etki ederek, polarizasyon / depolarizasyon dengesi üzerinde değişime sebebiyet verir. Sporcular da bu açıdan elektriksel kas uyarımı tekniklerine bolca başvurur.

Aslında bu konuda en temel ifade, geri dönüşü (recovery) olabildiğince hızlandırmasıdır. Bu sayede antrenmanların veya müsabakanın verdiği dezavantajları minimalize indirgeyerek, çözüme ulaşmaya gayret eder. Bu etapta bölgesel, izole bir kas kasılmasıyla aslında kas geliştirme hedeflenmez. Aksine sportif faaliyete bağlı hassaslaşmış, laktik asit birikimi sağlanmış ve fiziki performansın harabiyetlerini bünyesinde barındıran kaslarda bir sedasyon (rahatlama) sağlanmaktadır.

Gözden kaçırma  Vücut geliştirme beslenme programı

Ancak burada bilinmesi gereken başka bir husus var. Bugün bazı firmaların geliştirdiği wireless-kinect sistemlerin senkronizasyonu ve adaptasyonu yapıldığı takdirde egzersizler sırasında fonksiyonellik odaklı, aktivasyon sürelerini ve dozajını ayarlamak için kullanılmaktadır. Örneğin ön çapraz bağ yırtığı sonrasında sıçrama (pliometrik) egzersizlere adapte olurken, Quadriceps’in itici güç oluşturma konusunda yetersiz olduğunu gözlemlediniz ki bu vertikal (dikey) düzlemde sıçrama performansınız ile net bir şekilde görülür, o zaman sıçrama egzersizi sırasında doğru süresel eğri içerisinde o bölgeye planlı bir dozajda uyarım verebilirsiniz.

Elektrik akımları çalıştırdığı kası güçlendirir mi?

Güçlendirmesi gerekir. Yayınlar da bunu destekler düzeyde. Ancak! Güçlendirmeden kastımız sizin öngördüğünüz aşırılaşmış hipertrofik görünüm değildir. Bunun için fonksiyonel çalışmanız gerekir. Çünkü bir görevi ihtiva eden kas hiçbir zaman tek bir kas değildir. Örneğin topa vururken çalışan onlarca alt parametreyi geçerek, sadece diz eklemini düşündüğümüzde dahi bir kas çalışırken diğer kasın doğru timing ile gevşeme sağlaması gerekir. Bu yerçekimine karşı deneyimlenemeden kazanılabilecek bir husus değildir, çoğu zaman.

Elektriksel kas uyarımı, dediğimiz doğrultuda herhangi bir yaralanma sonrasında toparlanma sürecinde veya yoğun antrenman sonrasında rahatlanma safhasında kullanılabileceği gibi, bilen bir uzmanla, biraz daha üstün donanımlarla fonksiyonel basamaklara kadar taşınabilir. Bu da hiç şüphesiz egzersiz fizyolojisine ve biyomekaniğine hakim kişiler tarafından sağlanabilecek bir hadisedir.

Şunu unutmamak gerekir. Sağlıklı yaşam mentalitesiyle yola koyulduğumuz bu yolculukta, sağlık parametrelerini atlamamamız gerekir. Bu aşamada bölgesel çalışma programı ve avantaj / dezavantaj pergelinden bahsetmiştik. Sizler de bunlara dikkat ederek, bu yazıları ard arda okuyarak önemli ölçüde fikir sahibi olabilirsiniz.