demir eksikliğine ne iyi gelir

Bilindiği üzere vücudumuzun enerji döngüsünü sağlayan en temel yapılardan biri kırmızı kan hücreleridir. Demir eksikliği durumunda ise kırmızı kan hücreleri çoğunlukla istenilen seviyeye ulaşılamaz. Demir eksikliğine ne iyi gelir diye sormadan önce kesinlikle problemin temelinden bahsetmek elzem statüdedir. Adından da anlaşılacağı üzere yeterli demir kaynağına erişilemediği durumlarda, kanın oksijen taşımasını sağlayan hemoglobin üretimi önemli ölçüde azalır ve enerji döngüsünü inşa edecek oksijen yeterli miktarlara çoğu zaman ulaşamaz.

Demir eksikliği belirtileri nelerdir?

Demir eksikliğinin belirtileri oldukça yaygın ve gözlemlenebilir statüdedir. Çünkü olası bir demir eksikliğinde, vücutta yaygın bir yorgunluk ve halsizlik hissinin deneyimlenmesine vesile olur.

Demir eksikliği yaşayan kişilerde solgun bir cilt, soğuk el ve ayaklar yaygın bir şekilde görülür. Tırnaklarımız oldukça kırılgan ve sağlıksızdır. İştahsızlık ve besinlerden beklenen tat duyusunun edinilmemesi de oldukça sık görülen belirtilerden biridir.

Ancak demir eksikliği durumunda oldukça yaygın biçimde görülen yorgunluk, tüm vücutta kuvvet kaybı, hızlı kalp atışları (nabız yüksekliği), kısa ve verimsiz yüzeyel solunum tekrarları yaşam kalitesini önemli ölçüde limitlemektedir.

Bkz: Nabız kaç olmalı?

Demir eksikliğinin günlük yaşamdaki performansınızı ve hayat kalitenizi azaltan unsuru ise hiç kuşkusuz biçimde baş ağrısı ve belirsiz bir şekilde ortaya çıkan baş dönmesi olarak gösterilebilir.

Demir eksikliği kalıtsal mı?

Demir eksikliğinin kalıtsal bir tabanda irdelenmesi mümkün olabilir. Annede, babada demir eksikliğinin var oluşu, çocuklara da sirayet edebilir. Ancak bu konjenital faktör çoğu zaman demir eksikliğini tanımlama konusunda yetersiz kalabilir.

Kişinin günlük yaşamda beslenme alışkanlıkları da edinsel bir demir eksikliği anemisi oluşturabilir. Özellikle yetişkin bir birey olma yolundaki çocuklardaki demir eksikliğinin nedeni dönemsel beslenme alışkanlıklarının ve isteklerin yanlış şekilde kurgulanması olabilir. Kırmızı et, yumurta ve lifli yeşil sebzeler demir açısından zengin besinler arasında yer almaktadır.

Tüm koşullar optimal düzeylerde kurgulansa da, aslında demir eksikliği tüketilen besinin ihtiva ettiği demirin absorbe edilememesine bağlı da gelişebilir. Tüketilen besinler içerdiği besin kaynaklarını ince bağırsakta emilim ile bize kazandırır. Çölyak hastalığı veya ince bağırsak üzerine yapılmış herhangi bir cerrahi müdahale emilim konusunda dezavantajlı bir portföy oluşturmanıza neden olabilir.

Aynı zamanda hamilelerde demir eksikliği de oldukça sık rastlanan bir klinik tablodur. Daha yüksek kırmızı kan hücresi üretimi için daha kontrollü bir demir tüketimi gerekli olduğu için, genelde hiçbir demir desteği almayan hamileler, demir eksikliği ile ilgili problemler yaşayabilir.

Gözden kaçırma  Bel ağrısı nedeni: Lower crossed syndrome nedir?

Demir eksikliği neden olur?

Demir eksikliğinin kalıtsal yanını bir yana bırakırsak, birçok parametrede demir eksikliğine sebebiyet verecek unsur bulunmaktadır. Bunların en başında beslenme alışkanlıkları gelse de bazı insanlar, gerek yaşam şartları gerekse kalıtsal dezavantajlar yüzünden demir eksikliği yaşamaya müsaittir.

Kadınlar menstrüal döngü nedeniyle erkeklere oranla demir eksikliği görülme olasılığı daha yüksektir. Büyüme grubundaki çocuklar da aynı risksel statüde değerlendirilebilir. Erken doğum veya düşük ağırlıkla doğum ile dünyaya gelmiş çocuklar ve büyüme çağındaki adölesan dönem bireyleri daha yüksek demire ihtiyaç duyar.

Vejetaryanlar özellikle hiçbir et tüketimi olmayan bireyler demir eksikliğine bağlı anemi sınıfında en riskli grupta yer alanlardandır. Çünkü demir yoğunluğu üst düzeyde olan kırmızı et tüketimi, onların tercihleri arasında değildir.

Demir eksikliğine ne iyi gelir?

Demir eksikliği ile mücadele etmenin en verimli ve tutarlı yolu, doğru beslenme alışkanlıkları edinmekten geçer. Birçok insan demir eksikliğinin bir ilaçsal tedavisi olduğu yönünde kuvvetli bir inanışa sahiptir. Oysa ki, demir eksikliği uzman bir hekim takibiyle düzenli ve doğru beslenme alışkanlıkları ile tolere edilebilecek, en azından yaşamsal fonksiyonlarınıza müdahale düzeyi azaltılabilecek bir problemdir.

Demir içeren besinler oldukça yaygın bir yelpazeye sahiptir. Ancak bu besin kaynakları belirli beslenme rutinlerine hitap ettiğinden genelde beslenme alışkanlıklarına uygunluk düzeyi oldukça tartışmalıdır.

Kırmızı et tüketimi, deniz ürünleri, fasulye, koyu yeşil lifli sebzeler, kuru üzüm ve kayısı gibi meyveler, bezelye, demir takviyeli tahıl ürünleri demir içeren besinler statüsünde değerlendirilmektedir.

Demir içeren besinler ve demir emilim düzeyini artırma yolları

Vitaminler, absorbsiyonu önemli ölçüde artırmaktadır. Bunun için demir emilimini artıran vitamin, C vitaminidir. C vitamini düzeyi normal sınırlarda tutulmazsa, demir alımı istenilen seviyelere ulaşma konusunda gerekli iradeyi gösteremez.

Greyfurt, brokoli, portakal, domates, mandalina, biber, kavun, kivi gibi meyve ve sebze grubunun temsilcileri yüksek oranda C vitamini ihtiva etmektedir. Bu besinlerin tüketimi, beraberinde edinilecek demir içeren besinler ile etkileşime girerek, emilimi artırma oranında iyimser bir tablo oluşturur.

Bu içerik oluşturulurken edinilen bilgiler Mayo Clinic aracılığıyla oluşturulmuştur.