Hep söylenir..

24 yaşında futbola başlanırsa, çok da anlamlı yol alınamaz. En azından profesyonel boyutlara taşınamaz.

Bu bakış her ne kadar çok sert ve esnemez bir karakterde olsa da, önemli ölçüde doğruları içerir. Sporun ilerleyen yaşlarda sadece “hobi” olabilecek bir statüde kendine yer edinebilmesi de insanın fiziki doğasından ibarettir.

İnsan vücudu, çoğu zaman sizlerin bir şeyler öğrenmeye yönelik çabasından daha büyük bir çaba ortaya koyar. Adaptif bu yapısının mimarı yerçekimi olarak bilinen (gravity force) ve yeryüzünde nereye giderseniz gidin, kaç dereceyle karşı koymaya çalışırsanız çalışın karşınıza çıkacak bir unsurdan ibarettir. Her canlı gibi insanlarda yerçekimine “karşı” faaliyetine devam etmekle yükümlüdür. Ancak çoğu canlının aksine bunu bipedal (çift bacak) ile sağlamak zorunda olduğundan, fiziki yeterlilikleri göreceli olarak daha üstündür.

İşte tam da burada kaçırılmaması gereken büyük bir parametre bulunmaktadır. İnsan, sportif faaliyetlerde bulunacaksa “antrenman” konsepti bunu aşılmalıdır. Her sporun gerektirdiği kalp, damar, akciğer, kas fonksiyon yeterliliği farklıdır. Sizler genç yaşta spora başladığınızda her antrenmanınızda bu anlamda büyük bir kazanım elde edersiniz. Çünkü vücudunuz henüz daha yolun başındayken yapmayı hayal ettiğiniz sporun gereklilikleri için kendini inşa etmeye, reorganize olmaya başlamıştır bile.

İlk defa Hans Seyle tarafından dile getirilen Genel Adaptasyon Kuramı bu işlerin temelini çok net açıklamaktadır. (1)

Onun belki de insan vücudunu anlamlandırmak için yeni bir soluk kattığı teoremi çok yalın bir mantık ışığında, olabildiğince kompleks şekilde düşünebilmemizi mümkün kılıyor. Ve bu öylesine mucizevi bir bakış açısı ki, çözüm safhasında bize çok anlamlı dönütler sağlamaktadır.

“İnsan vücudu yapamadığı şeyi yapabilmek üzerine kendini organize eder.” 

Sizin vücudunuz aslında öylesine mucizevi bir başyapıt ki, siz uyanıkken çalışır, uyurken de geleceği inşa eder. Aslında birçok insandan daha disiplinli ve istikrarlı alt yapısı düzenli çalışmanın mantıksal verimliliğini anlamak için kaynak oluşturmaktadır.

Aslında bu yapısal değişim ve başkalaşım spora çocukluk çağlarında başlamanın önemini ortaya koymaktadır. Siz dünyaya geldiğinizde, dengesel unsurlarınız ve visseral (organ) bileşenleriniz henüz yetkinleşmemiştir. Sporda öğrenmenin, birçok öğrenme paterni gibi çoklu tekrara dayanan dinamiği, sizin vücudunuzda da yapılanmaya sebebiyet verir. 

Gözden kaçırma  Spordan önce kahve tüketmenin avantajları

Çocuklar spora kaç yaşında başlamalı?

Çocuklarımızın kaç yaşında spora başlatılması yönünde “inanışlar” genelde bilimsellikten uzaktır. Burada çocuğumuzun her insan gibi normal motor gelişim eğrisini takip etmeli ve bu doğrultuda kendisine “uygun” sporu tercih etmeliyiz. 

Örneğin, 

2-4 yaş aralığında genel kas kuvvetinde gelişimi desteklemek için yüzme sporunu tavsiye edebiliriz. 

Ancak dengenin temel karakteristiğinin oluştuğu 5-7 yaşlarında ise bisiklet tarzı, ekipmanla ve bir aracın üzerinde eksternal (dış kaynaklı) dengenin mimarisi şekillendirilebilir.

KidHealth’e göre çocuklar 6 ile 7 yaş aralığında takım ruhuna ve organize faaliyetlerde bulunmaya hazır hale geliyor. Aslında bu takım ruhuna hazır olma durumu “yönetimsel mecrada” kişinin onun antrenmanını idame eden anne, babasını veya koçunu dinleme yetisinde meydana gelişimin paralelinde ilerler. (2)

Çocuklarımızı niye erken yaşta spora başlatmalıyız?

Çocukların erken yaşta spora yönlendirilmesindeki temel mantık yapılandırılmaya açık olmasıdır. Doğru yükleme ve doğru fiziksel yönergeler ile çocuklar spora uyum sağlamaya başlar. 

Kas yapıları, denge unsurları, kalp – akciğer uyumu ve daha birçok parametre sporun gerekliliklerine göre harmanlanır. Bu etapta süreci doğru yönetmek ve fiziki uygunluk düzeyi eşleniğinde çalışmak büyük bir önem ihtiva eder. 

Çocuklarınızda sporu bir yaşam tarzı haline getirmeye gayret ediniz. Çünkü spor mental ve fiziksel yetilerin önemli ölçüde senkronize kullanılmasını ve emosyonel (ruhen) yeterli hissedilmesini mümkün kılar. 

Kaynakça

(1) Stress and General Adaptation Syndrome; Br Med J. 1950 Jun 17; 1(4667): 1383–1392. doi: 10.1136/bmj.1.4667.1383

(2) KidsHealth: Signing Kids Up for Sports