bacak ağrısına ne iyi gelir

İnsanlık tarihinin en anlaşılmaz ve en karmaşık geçmişi şüphesiz ağrı deneyimi ile olan geçmiştir. Bacak ağrısı için soruları cevaplayabilmek için her şeyden önce ağrının nasıl bir deneyim olduğuna dair kozmopolit bir bakış kazanabilmemiz gerekir. Çünkü ağrı, birçok bilim adamına göre bir doku hasarına ve anormal duruma işaret ederken, birçoğu içinde doku hasarı ile hiçbir birlikteliği olmayan klinik tablonun yansımasıdır.

Ancak biz bu yazıda ağrının mekanikleri, neden ağrı olduğunu ve iyileşme döngülerini tartışmak yerine, daha esaslı bir şekilde bacak ağrısı olarak nitelendirilen temel problemlerin neler olabileceğine ışık tutmaya gayret edeceğiz.

İlk etapta bu ağrının oldukça yaygın ve genel kapsamda olduğunu öne alarak sürece başlayacağız. Çünkü lokal ağrıları olan bireyler zaten bu ağrıların neden olduğuna dair bir klinisyen desteği alacaktır.

Bacak ağrısının nedenleri?

Bacak ağrısına ne iyi gelir diye sormaktan ziyade daha kontrollü ve süreci yönetebilecek soruları yöneltmek, her zaman sonuca ulaşma aşamasında bizi istikrarlı bir yola davet edecektir.

Kas krampları

Kas krampları genelde bir dolaşım bozukluğuna veya çok spesifik durumlarda sinir blokajına dayanır. Genelde önceden bir yaralanma geçirildiyse ve sonrasında iyi bir rehabilitasyon planı organize edilmediyse kas kramplarının görülmesi olasıdır. Ancak her şeyden öte bu krampların hangi seyirde oluştuğunu da anlamamız gerekir.

Birçok sporcu, maç esnasında aniden can çekişerek kendisini yerde bulur. Ancak bu ilk etapta bir yaralanmaya işaret etse de, kas krampları sık görülebilen problemlerin başında yer alır. Çünkü vücudumuzdaki reseptörler, kasın açığa çıkardığı kinetik enerjinin limitlerin üzerine çıkacağına dair geri-bildirimi aldıklarında bölgeyi korumak adına kasın kontraktibilitesi (kasılabilirliği) üzerine müdahalede bulunur.

Bkz: Kas krampları neden olur?

Bu limit belirlenmesi aslında birçok mekanik ve duyusal faktöre bağlı olsa da, özellikle daha öncesinde yaralanmış ve elastikiyetini kaybeden dokularda görülmesi oldukça yüksektir.

Üstelik bu elastik sınırın yanı sıra birçok algoritma sürecin işleyişine doğrudan müdahale edebilecek konumdadır. Örneğin yorgunluk. Yorulduğumuz zaman hareketi devam ettirme isteğimiz veya zorunluluğumuz aslında bölgedeki stabilitenin kassal aktivite yerine “kemik – bağ doku” üzerine yoğunlaşmasına vesile olacaktır.

Shin splint ve ön bacak ağrısı

Shin Splint genelde koşucularda görülen ve bundan dolayı onlar ile özdeşleşmiş bir sağlık problemi olsa da, özellikle sedanter bireylerin bu konuda riskli potada olduğunu söylemek mümkündür.

Bacağın ön ve üst tarafında (diz kapağının altında) özellikle de sağ tarafında belirginleşen bu ağrı durumu, ister istemez ayakta durmak, yürümek, koşmak, sıçramak gibi faaliyetlerde kendini hatırlatır bir forma bürünebilmektedir.

Genelde yanlış ayakkabı seçimi veya zemin seçimiyle belirginleşen bu sağlık problemi için kullanılan medikal takviyeler her ne kadar ağrı semptomunu azaltsa da, işin esasında sorunun kaynağına müdahalede bulunma konusunda yetersizdir. Çünkü kişinin günlük takip ettiği rutinler ve modellemeler neticesinde böyle problemler belirginleşmekte ve oluşumuna zemin hazırlamaktadır.

Tendon iltihaplanması

Günlük yaşamda tendonların ne kadar özverili ve yoğun streslere maruz kaldığını bilseniz, sanırız onlara karşı duyduğunuz sorumluluk algısı da değişecektir.

Bkz: Tendon ne işe yarar?

Böylesine özverili çalışan bir yapının yoğun olmasa da arada bir sisteme dahil olan engeller neticesinde fonksiyonlarını yerine getirmede isteksiz davrandığını bilimsel olarak kabulleniyoruz.

Özellikle ayak bileğinizin hemen üstünde ve arkada yer alan, tarihi filmlere de konu olmayı başarmış Verhayen tarafından Yunan savaşçı ile adlandırılmış Aşil Tendonu bu yaralanma dinamiğine en yatkın olanıdır. Ağrı son derece kuvvetlidir, çünkü tendonun kapladığı alan ve uzunluğu o denli büyüktür ki, yaratacağı irritasyon da buna bağlı yoğun şekilde hissedilir.

Gözden kaçırma  CRP yüksekliği nedir? CRP yüksekliğinin nedenleri

Damarlar ve venöz problemler bacak ağrısı yapar mı?

Damarlar ve venöz dönüşü sağlayan venler, çoğu zaman herhangi bir ağrı semptomu yaratmazlar. Çünkü burada kapakçıklar mekaniğiyle kanın tek yöne akışı kontrollü şekilde gerçekleştirilebilir. Ancak her ne kadar bu ahenkle işleyen sistemin verimliliği esas olsa da, bazen bu döngü bozulabilir.

Örneğin cerrahi müdahale sonrasında beliren DVT (Derin Ven Trombozu) bu mekanizmanın bozulduğu basamaklardan biridir. Burada artan basınç ve sağlanamayan venöz geri dönüş nedeniyle genel bir ağrı hissedilir.

Üstelik bu durum sadece bir cerrahi komplikasyonu veya yaralanma mekanizmasıyla gerçekleşmez. Özellikle obezite grubundaki bireyler dolaşım problemi yaşamaya meyillidir ve semptomlar da bu doğrultuda şekillenebilir. Dolayısıyla fazla kilolarımızdan en kısa vadede kurtulmanın yollarını aramakta fayda var.

Bkz: En hızlı kilo verme yolu

Büyüme plaklarında kırık, çatlak

Bacak ağrısı denildiğinde ve bu klasifikasyon özellikle genç bireylere indirgendiğinde sorun büyüme plaklarını işaret ediyor olabilir. Ağrılı, ödemin de hakim olduğu bu klinik tablo kemiğin epifiz plağı adı verilen boyuna uzamayı sağlayan yapısında strese bağlı oluşabilecek hasarlara bağlı gelişir. Buradaki ağrı oldukça devamlı ve sancılıdır.

Kişi hareket sırasında sürekli bir ağrı tanımlar ve istirahatte de membran basıncının artması (ödem dolayısıyla) nedeniyle ağrıya zemin hazırlayabilir. Özellikle 12 yaşından sonra ve kadın bireylerde bu tarz problemler diğer gruplara oranla daha yaygın görülmektedir.

Bkz: Ameliyatsız boy uzatma

Bel fıtığı bacak ağrısı yapar mı?

Bel fıtığının çoğu zaman sadece bel bölgesinde ağrı yapabileceğine dair bir inanış hakimdir. Halbuki bu söylem yersizdir. Çünkü çoğu bel fıtığı hastası siyatik ağrı (siyatalji) ile kliniklere başvurur. Baldır ve arka bacak boyunca uzanan bir çekilme hissi veya kuvvet kaybı, belden çıkan sinirlerin uyarımsal düzleminden kaynaklıdır.

Sonuç olarak; bacak ağrılarının farklı birçok sebebi bulunabilir. Gerek yaşınızın, gerek mesleğinizin, gerekse uğraştığınız sporların dezavantajlı yansımaları söz konusu olabilir. Bunun için hazırlanan bacak ağrısının sebepleri adlı yazımızda bunların birçoğuna değinmeye ve olayın mekanizmasını aydınlatmaya çalıştık. Yine de Mayo Clinic tarafından hazırlanan rehber de bunların dışında birçok rahatsızlığın yine bacak ağrısı için bir sebep olabileceğine değinilmiş.

Bacak ağrısına ne iyi gelir?

Bu soru şüphesiz ağrının dramatik ve anlaşılmayan mekaniğinden bunalmış insanlar tarafından defalarca dile getirilmekte ve çözüm kaynağı aranmakta olan bir soru. Bunun için birçok krem ve ağrı kesici kullanılsa da, aslında bu kullanımların özellikle hareketli dönemlere dahil edilmesi fizyolojik sakıncalar içerir.

Çünkü ağrı aslında vücudunuz için bir uyarandır. Bir şeylerin yolunda olmadığına, müdahale veya bilimsel bir bakış gerektiğine dair bu sinyal, bir şekilde (ağrı kesici, naproxen, ibuprofen) bloke edilirse, ağrının sebebiyeti olan hareket daha kontrolsüz sınırlarda deneyimlenebilir. Bu yüzden ağrı ile savaşmak yerine, ağrıyı yönetmek üzerine düşünmemiz gerekir.

Yine de bazı kremler, özellikle bölgenin dolaşımı azaldığı zamanlarda (gece) rahatlamanızı ve biraz daha rahat hissetmenize sebep olabilir. Myalji tanılı, kas ağrıları için birçok krem ve lokal uygulanacak merhemler bölgesel geçici bir rahatlama sağlayabilir. Tabii ki, bu kremlerin kullanımı ve olası yan etkileri nedeniyle bir uzman hekime danışılmadan idame edilmesi sakıncalıdır.

Ağrı varsa sorun vardır tabiri bilimsel olarak yıllar önce çürütülse de, bu ağrı deneyiminin hafife alınmaması gerektiğini de hatırlatmakta fayda var. Dolayısıyla bu şikayetlere bireysel bazda çözüm bulmak yerine bir uzmana danışmak her zaman daha akılcı ve sorunun kaynağını öngörebilmek açısından yapıcıdır.